Pierwsza wizyta u gastrologa lub proktologa

Uporczywe dolegliwości ze strony jamy brzusznej prowadzą do pogorszenia się jakości życia, a ich przyczyną może być poważna choroba. Właśnie dlatego warto udać się do specjalisty, kiedy objawy są niewielkie, aby uniknąć długotrwałego leczenia, a także zredukować ryzyko rozwoju powikłań.

Przyczyny problemów z trawieniem

Życie w ciągłym pośpiechu i napięciu, nieregularne spożywanie posiłków – te czynniki przyczyniają się do powstania dokuczliwych objawów ze strony układu pokarmowego, szczególnie zaś bólów, wzdęć i uczuciu pełności w obrębie jamy brzusznej. Często próbuje się leczyć je domowymi sposobami lub ogólnodostępnymi lekami, kupowanymi bez recepty. Jednak gdy symptomy te powtarzają się, a dolegliwości nasilają, warto pójść do specjalisty gastroenterologa.

Wskazania do wizyty u gastroenterologa

Gastrologia jest dziedziną medycyny, zajmującą się schorzeniami przewodu pokarmowego, a dokładniej przełyku, żołądka, jelit, dróg żółciowych, trzustki oraz wątroby. Ciągły pośpiech, wszechobecny stres, zarówno w pracy, jak i w życiu osobistym, nierzadko generują pojawienie się objawów gastrycznych, które zazwyczaj tłumaczymy nieprawidłowym trybem życia, zwlekając z wizytą u specjalisty. Niestety, często okazuje się, że początkowo błahe symptomy mogą świadczyć o poważnej chorobie.

Czujność powinno wzbudzić pojawienie się następujących objawów:

  • nawracającego lub nasilającego się bólu brzucha,
  • niezamierzonego spadku masy ciała,
  • zmiany rytmu wypróżnień,
  • obecności świeżej krwi w stolcu,
  • nudności i wymiotów,
  • zaburzeń połykania,
  • zgagi, częstego odbijania i wzdęć,
  • zmiany konsystencji i koloru stolca.

Pierwsza wizyta u gastroenterologa

Pierwsza wizyta u specjalisty od chorób przewodu pokarmowego ma na celu zapoznanie się z pacjentem i jego dolegliwościami. Jakie pytania zada lekarz? Ważne jest zebranie dokładnego wywiadu co do okoliczności wystąpienia objawów, czasu ich trwania, lokalizacji, promieniowania i charakteru bólu, związku występujących u chorego dolegliwości ze spożywaniem przez niego pokarmów, czynników nasilających i redukujących zgłaszane symptomy, a także przyjmowanych leków, współistniejących schorzeń i przebytych operacji. W kolejnym etapie gastrolog przeprowadza badanie fizykalne, które ma na celu ocenę napięcia powłok brzucha, perystaltyki jelit, orientacyjnej wielkości poszczególnych narządów, jak również poszukiwanie patologicznych oporów oraz wstępne umiejscowienie nieprawidłowych struktur, które mogą być odpowiedzialne za pojawienie się zgłaszanych objawów.

Jak przygotować się do wizyty u gastrologa?

Warto zabrać ze sobą posiadaną dokumentację medyczną, tj. karty informacyjne leczenia szpitalnego, informacje od lekarza rodzinnego, rezultaty konsultacji u innych specjalistów, a także wyniki aktualnych, podstawowych badań laboratoryjnych, m.in. morfologii krwi obwodowej, CRP, prób wątrobowych, co z pewnością ułatwi rozpoznanie podłoża zgłaszanych dolegliwości lub pozwoli na prawidłowe ukierunkowanie dalszej diagnostyki.

W zależności od odchyleń stwierdzonych w badaniu przedmiotowym i dotychczas wykonanych testach specjalista może skierować chorego na badania endoskopowe, takie jak gastroskopia i kolonoskopia, podczas których dokonuje się oceny odpowiednio górnego i dolnego odcinka przewodu pokarmowego oraz ewentualnego pobrania wycinków do badania histopatologicznego. W związku z tym, że znaczna część zgłaszanych dolegliwości jest spowodowana zaburzeniami o podłożu czynnościowym, nierzadko chory na pierwszej wizycie otrzymuje środki, mające na celu redukcję symptomów, np. leki na ból brzucha przy zaburzeniach trawienia, w skład których wchodzi trimebutyna.

Kiedy iść do proktologa?

Proktolog to specjalista zajmujący się diagnostyką oraz leczeniem chorób odbytu i odbytnicy, narządów wchodzących w skład końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Schorzenia te wbrew pozorom dotyczą dość dużego odsetka osób, jednak związane z nimi skrępowanie powoduje, że pacjenci unikają wizyt u lekarza, mimo odczuwania przykrych dolegliwości.

Wskazaniem do konsultacji proktologicznej jest pojawienie się takich objawów jak:

  • obecność świeżej krwi w stolcu,
  • występujące na zmianę zaparcia i biegunki,
  • świąd i pieczenie w okolicy odbytu,
  • nietrzymanie kału,
  • uczucie rozpierania, napięcia czy dyskomfortu w okolicy odbytu.

Pierwsza wizyta u proktologa polega na przeprowadzeniu wnikliwego wywiadu z chorym i zebraniu jak największej ilości danych na temat zgłaszanych objawów, ich początku, czasu trwania, czynników sprawczych, przebytych urazów, porodów, przyjmowanych leków i chorób przewlekłych. Należy przynieść ze sobą wyniki wcześniej wykonanych badań obrazowych i laboratoryjnych oraz posiadaną dokumentację medyczną. Im więcej informacji uda się przekazać lekarzowi, tym łatwiej jest postawić trafną diagnozę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Badanie per rectum czy jest czego się bać ?

Badanie per rectum, czyli palcem przez odbyt, stanowi część badania fizykalnego przeprowadzanego podczas wizyty proktologicznej. Jak wygląda badanie per rectum? Pacjent przyjmuje pozycję kolankowo-łokciową lub kładzie się na boku, dzięki czemu lekarz może obejrzeć okolicę odbytu, zwracając uwagę na obecność zmian skórnych, przetok i hemoroidów. Następnie proktolog przy użyciu żelu miejscowo znieczulającego wkłada palec do odbytu i ocenia napięcie zwieraczy, długość kanału odbytu oraz zawartość końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Badanie per rectum ma bardzo duże znaczenie diagnostyczne, ponieważ umożliwia stwierdzenie nieprawidłowości na powierzchni błony śluzowej odbytu i odbytnicy oraz wykrycie zmian patologicznych, takich jak guzy czy polipy.